Informacje o rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 305/2011 (CPR) - najczęstsze pytania i odpowiedzi

Chcielibyśmy zwrócić Państwa uwagę na zmiany w CPR; pod koniec maja w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej zostały opublikowane dwa delegowane rozporządzenia komisji nr 574/2014 i nr 568/2014.

Rozporządzenie nr 574/2014, zmieniające załącznik nr III rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 305/2011, o wzorze, który zostanie wykorzystany do sporządzenia deklaracji właściwości użytkowych dla wyrobu budowlanego.
Zmiany dotyczą przede wszystkim następujących obszarów:

  • Zostało ogłoszone w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej 28.05.2014 i weszło w życie trzeciego dnia od ogłoszenia.
  • Dotyczy obowiązku sporządzenia przez producenta deklaracji właściwości użytkowych, zastępuje załącznik nr III do CPR.
  • Wprowadziło większą elastyczność w sporządzaniu deklaracji właściwości użytkowych, zawiera instrukcje, jak postępować podczas sporządzania deklaracji.
  • Nie podaje się odnośników do numerów dokumentów wystawianych przez jednostkę notyfikowaną (OS), podaje się tylko numer identyfikacyjny OS i nazwę OS, która powinna być podana w oryginalnym języku bez tłumaczenia na inne języki.

W przypadku deklaracji właściwości użytkowych wydanych przed wejściem w życie niniejszego rozporządzenia, które są zgodne z artykułem nr 6 rozporządzenia (UE) nr 305/2011 i oryginalnym załącznikiem nr III do tego rozporządzenia, przyjmuje się, że są zgodne z tym rozporządzeniem.

Rozporządzenie nr 574/2014 (PDF do pobrania)

Rozporządzenie nr 568/2014, zmieniające załącznik nr V do rozporządzenia (UE) nr 305/2011, dotyczący oceny i weryfikacji stałości właściwości użytkowych materiałów budowlanych.
Zmiany dotyczą przede wszystkim następujących obszarów:

  • Precyzuje obowiązki producenta i jednostki notyfikowanej (OS), typ wyrobu określa zawsze producent, doprecyzowane zostało to, kto przeprowadza odbiór próbek w przypadku przepisowego systemu oceny i weryfikacji właściwości użytkowych.
  • Zostało ogłoszone w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej 27.05.2014 i weszło w życie dwudziestego dnia od ogłoszenia.
  • Dostosowuje nazwę OS do funkcji udziału w ocenie.
  • W przypadku, kiedy dla systemu 1+ i 1 istnieje europejska ocena techniczna, OS nie przeprowadza już oceny właściwości użytkowych materiału budowlanego, w przypadku systemu 3 ETA to ostateczny dokument oceny, notyfikowane laboratorium nie wykonuje żadnych działań.

Certyfikacje i inne dokumenty wydane przez jednostki notyfikowane zgodnie z załącznikiem nr V rozporządzenia (UE) nr 305/2011 przed wejściem tego rozporządzenia w życie traktowane są jako certyfikacje i dokumenty, które są zgodne z tym rozporządzeniem.

Rozporządzenie nr 568/2014 (PDF do pobrania)

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 305/2011 (CPR) (PDF do pobrania)

Rozporządzenia wiążą w całości i są bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.

Najczęstsze pytania i odpowiedzi

Ogólne

ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY (UE) nr 305/2011 (zwane dalej CPR) to dokument, który 9.11.2011 został bezpośrednio przyjęty w tłumaczeniu przez wszystkie państwa Unii Europejskiej. Zastępuje i uchyla Dyrektywę o wyrobach budowlanych nr 89/106 EWG (zwaną dalej CPD), która poprzez wdrożenie do krajowej legislatywy (w przypadku Republiki Czeskiej jest to rozporządzenie rządu nr 109/2002 Sb.) obowiązuje w przypadku wyrobów oznaczonych oznakowaniem CE, tzn. wyrobów, w przypadku których dokonywana jest ocena zgodności ze zharmonizowanymi specyfikacjami technicznymi.

Podczas dyskusji z podmiotami zainteresowanymi dotyczących spełniania wymogów CPR często spotykamy się z pytaniami o interpretację niektórych fragmentów CPR. Za pośrednictwem niniejszej strony TZÚS Praha, s.p., jako instytucja uczestnicząca w procesach oceny zgodności, udziela odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania. Odpowiedzi te nie stanowią i nie mogą stanowić interpretacji lub wiążącej informacji dotyczącej postępowania i wymagań określonych w CPR. Jest to wyłącznie specjalistyczna opinia oparta na doświadczeniu w tej dziedzinie i dostępnych obecnie informacjach.

Których wyrobów dotyczy CPR?

CPR dotyczy wyłącznie wyrobów budowlanych, które posiadają oznakowanie CE:

- obowiązkowo, jeśli istnieją dla nich normy zharmonizowane

- lub nieobowiązkowo, jeśli istnieją dla nich Europejskie Dokumenty Oceny (EAD) i można sporządzić ETA

Jakie są zasadnicze zmiany z punktu widzenia podmiotów wprowadzających wyroby na rynek (producentów)?

W odróżnieniu od dyrektywy CPD, która musiała zostać wdrożona do krajowych porządków prawnych, rozporządzenie przyjmuje się w tłumaczeniu. Oprócz doprecyzowania wielu kwestii, w przeciwieństwie do CPD definiuje ważne pojęcia z zakresu rynku wewnętrznego wyrobów budowlanych w ramach UE. Zakres i obowiązywanie CPR jest takie samo dla wszystkich krajów UE.

CPR ma między innymi ograniczyć problemy administracyjne w funkcjonowaniu małych i średnich firm. Zmienia formę i warunki stosowania oznakowania CE, zamiast deklaracji zgodności WE wprowadzona została deklaracja właściwości użytkowych. Zmienione zostało postępowanie podczas wydawania ETA.

Jaki jest okres przejściowy pomiędzy CPD a CPR?

Jeśli chodzi o obowiązki producentów, nie istnieje okres przejściowy, znany np. z norm. Niemniej jednak, sposób postępowania podczas początkowego spełniania nowych wymogów jest określony przez fakt, że od 1.07.2013 dokumenty (certyfikaty, deklaracje właściwości użytkowych) wystawia się zgodnie z CPR. Dokumenty wydane zgodnie z CPD nadal obowiązują w określonych warunkach. Nie można ich przedłużyć lub zmienić, a zatem najpóźniej w chwili, kiedy zajdzie taka konieczność (np. w przypadku zmiany wyrobu lub jego właściwości) lub po ukończeniu okresu obowiązywania dokumentu, należy go zastąpić przez dokument wydany zgodnie z postępowaniem określonym przez CPR.

O ile nie doszło do zmiany wyrobu i zmiany zharmonizowanej specyfikacji technicznej a nad wyrobem certyfikowanym od 1.07.2013 prowadzony jest należyty nadzór jednostki certyfikowanej, certyfikat ten obowiązuje i można się do niego odwoływać w deklaracji właściwości użytkowych.

Wyżej wymienione warunki obowiązują również w przypadku protokołu z wstępnego badania typu wystawionego zgodnie z CPD w  przypadku stosowania procesu oceny zgodności zgodnie z systemem 3 (w tym przypadku oczywiście nie stosuje się nadzoru).

Jaki jest wpływ na rozporządzenia rządu nr 163/2002 Sb. i 190/2002 Sb. z późniejszymi zmianami?

CPR nie ma żadnego bezpośredniego związku z rozporządzeniem rządu nr 163/2002 Sb., zmienionego przez rozporządzenie rządu nr 312/2005 Sb., tzn. w przypadku procesów tzw. "certyfikacji krajowej" nic się nie zmienia.

Rozporządzenie rządu nr 190/2002 Sb., jako wdrożenie CPD, zostaje zniesione z dniem 1.07.2013.

Co to jest "niepowtarzalny kod identyfikacyjny typu wyrobu", który zgodnie z CRP należy umieszczać na deklaracjach właściwości użytkowych i oznakowaniu CE?

Kod ten ma prawdopodobnie ułatwić wzajemne powiązania w ramach wszelkiej dokumentacji dotyczącej wyrobu - od deklaracji właściwości użytkowych po wewnętrzną dokumentację producenta. Nie jest znany żaden wiążący algorytm ustalania formy kodu. Jego forma zależy zatem w pełni od decyzji producenta i możliwości konkretnej grupy wyrobów. Istnieje więcej rozwiązań, producent wybiera optymalny wariant w zależności od swoich uwarunkowań.

Od kiedy należy wystawiać deklarację właściwości użytkowych?

Może być wystawiane od 1.07.2013, nawet jeśli odwołuje się do dokumentów (np. certyfikatów) wydanych przed 1.07.2013 (o ile dokumenty te nadal obowiązują zgodnie z CPR).

CPR jednoznacznie nie określa, w jakich warunkach od 1.07.2013 można korzystać z deklaracji zgodności WE. Istnieje kilka wersji interpretacji, ale nie można jednoznacznie potwierdzić żadnej z nich. Zakładamy, że dla wyrobów wprowadzonych na rynek (dostarczonych do dystrybucji) przed 1.07.2013 można wystawiać "stare" dokumenty – czyli deklarację zgodności WE oraz oznakowanie CE zgodnie z CPD. Dla wszystkich wyrobów wprowadzanych na rynek po 1.07.2013 zalecamy jednak opracowywanie tych dokumentów zgodnie z wymogami CPR.

Od kiedy należy na wyrobach umieszczać "nowe" oznakowanie CE, zgodne z CPR?

Producenci umieszczają "nowe" oznakowanie CE zawsze po wystawieniu deklaracji właściwości użytkowych.

Które właściwości muszą być wymienione w deklaracji właściwości użytkowych?

W przypadku stosowania norm zharmonizowanych zakres zasadniczych charakterystyk określony jest zazwyczaj w tabeli o nazwie "odpowiednie przepisy", która znajduje się na początku załącznika ZA. Sporządzanie wykazu zasadniczych charakterystyk zgodnie z ETA jest bardziej wymagające, ponieważ trzeba dysponować mandatem na ETAG/EAD, w którym wymienione są zasadnicze charakterystyki w kontekście podstawowych wymagań odnośnie budynków.

Jak wygląda ważność "certyfikatu CPD" po 1.07.2013?

Po 1.07.2013 producent ma prawo do odwołania się w deklaracji właściwości użytkowych do certyfikatów lub ETA wydanych przed 1.07.2013. W praktyce oznacza to, że dokumenty te można traktować jako obowiązujące, ale nie można ich zmieniać czy przedłużać.

Jak ma wyglądać deklaracja właściwości użytkowych i oznakowanie CE?

W załączniku nr III do CPR znajduje się wzór deklaracji właściwości użytkowych. W praktyce mogą pojawić się sytuacje, w których nie będzie można w pełni zachować formy wzoru; wówczas ważne jest to, żeby deklaracja właściwości użytkowych zawierała wszystkie wymagania określone w art. 6 CPR. Po 1.07.2013 Komisja wyda objaśnienie; deklaracje, które były wystawione przed tym objaśnieniem, nadal obowiązują, o ile spełniają wyżej wymienione wymagania.

CPR podaje słowną definicję zakresu oznakowania CE, ale nie podaje wzoru graficznego. Forma graficzna oznakowania CE znajduje się w załączniku nr II do rozporządzenia (WE) nr 765/2008. Oznakowanie CE ma stanowić graficzną kopię określoną w tym rozporządzeniu, odpowiednich hEN lub ETA, a treść musi zostać dostosowana do wymogów CPR.

Z art. 9, ust. 2 CPR można wywnioskować, że zachowany został ustalony wygląd oznakowania CE, którego przykłady określone są w zharmonizowanych normach, uzupełniony o niepowtarzalny kod identyfikacyjny typu wyrobu oraz numer referencyjny deklaracji właściwości użytkowych.

Poszczególne stowarzyszenia producentów w UE zalecają swoim członkom wzory deklaracji właściwości użytkowych i oznakowania CE. Należy z nich korzystać z należytą ostrożnością, ponieważ nie ma gwarancji, że wzory te są poprawne (z naszego doświadczenia wynika, że często zawierają zasadnicze błędy).

Jak wygląda ważność norm zharmonizowanych, zwłaszcza zaś ich załączników ZA?

Normy zharmonizowane wraz z załącznikami ZA nadal obowiązują. Normy nowe lub zaktualizowane po 1.07.2013 będą musiały być zgodne z CPR. W celu przeprowadzenia aktualizacji należy korzystać z załącznika ZA w myśl zasady, że wszystkie postanowienia, które nie są w sprzeczności z CPR, obowiązują i zostaną zastosowane zgodnie z wymogami CPR.

Jakie są zasadnicze zmiany w wydawaniu ETA?

ETA już nie jest zharmonizowaną specyfikacją techniczną, którą staje się EAD. Proces wydawania i zatwierdzania ETA zasadniczo podobny jest do wcześniejszego – projekt dokumentu przesyłany jest do wglądu i komentarza pozostałych członków EOTA, ale nie jest wymagana zgoda wszystkich 100%. Po 1.07.2013 nie można używać CUAP, które najpierw muszą zostać zmienione na EAD.

Skrót ATE pozostaje, jednakże terminologia w CPR zmienia się na "Europejska Ocena Techniczna/European Technical Assessment" (pierwotnie zgodnie z CPD "Europejskie Zatwierdzenie Techniczne/European Technical Approval").

Co oznacza wprowadzenie nowego wymagania podstawowego?

Nowe wymaganie podstawowe odnośnie budynków "Zrównoważone wykorzystywanie zasobów naturalnych" będzie z biegiem czasu wdrażane do norm. W praktyce zakłada się, że wynikiem oceny będzie deklaracja wpływu w myśl EPD (Deklaracji środowiskowych produktu) na podstawie analizy cyklu życia LCA.

Jaka jest różnica między pojęciami "charakterystyka" i "właściwość"?

Mimo że czeski słownik techniczny zazwyczaj traktuje te słowa jako synonimy, CPR używa tych pojęć w następujący sposób: przykłady "(zasadniczych) charakterystyk" to wytrzymałość, odporność, przepuszczalność. "Właściwość" to ich wyrażenie w postaci wartości, klasy lub poziomu - np. "1,5 MPa", "kategoria II", "zgodna". W celu łatwiejszego zrozumienia można użyć takich zamienników terminu "właściwość", jak "wartość właściwości", "wskaźnik", "parametr".

Kto odpowiada za oficjalną interpretację CPR?

Za najbardziej wiążącą należy uznać interpretację Komisji Europejskiej. W przypadku sporów oficjalną interpretację podaje Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Jaki jest termin obowiązywania instrukcji Stałego Komitetu ds. Budownictwa?

Instrukcje nadal obowiązują, są archiwizowane i można się do nich odwołać jako do zatwierdzonych instrukcji, o ile nie są w sprzeczności z CPR.

Imię i nazwisko/Nazwa *:
E-mail *:
Telefon:
Państwa pytanie *: